Pabuççu Bilge’nin Sıra Dışı Dükkânı

Bir çocuğun dünyasına girebilmek, onun göz hizasına inebilmek ve hayatı onun kalbinden okuyabilmek… İşte iyi bir çocuk kitabının en kıymetli tarafı tam da burada başlar.

Hilâl Uluğ’un kaleme aldığı Pabuççu Bilge’nin Sıra Dışı Dükkânı, bizi böyle bir bakış açısına davet eden, hem gülümseten hem düşündüren sıcacık bir hikâyenin kapısını aralıyor. Daha ilk sayfalardan itibaren, dağların arasında kurulmuş o şirin kasabada, trafik ışıklarının ortasında inatla yerinden kıpırdamayan bir evle karşılaşıyoruz. Ve o evde yaşayan süper, orijinal bir bilgeyle…

Pabuççu Bilge, ayakkabı tamir eden bir ustadır. Fakat bu tanım, onu anlatmaya yetmez. Çünkü o, aslında ayakkabılardan çok insanların yürüyüşlerini, duruşlarını, telaşlarını, hatta sakladıkları duyguları tamir eder. Bir ayakkabının yamuk basmasıyla bir insanın hayatındaki dengesizliği ilişkilendirir. Topuğu ezilmiş bir ayakkabıda, sahibinin yorgunluğunu görür. Dar gelen bir ayakkabıda, başkalarına kendini kabul ettirme çabasını fark eder.

Bu kitabı hazırlarken beni en çok etkileyen şeylerden biri, hikâyenin öğretmek için durup anlatmaması oldu. Çünkü çocuk edebiyatının bence en güçlü tarafı, okura “anlatmak” değil “hissettirmek”tir. Pabuççu Bilge de bunu yapıyor. Bir öğretmen gibi karşıya geçip uzun uzun konuşmuyor. Bir dost gibi yaklaşarak okurun zihninde farklı kapılar açıyor.

Kitabın en dikkat çekici yönlerinden biri de karakterin sıra dışılığı. Kurabiyelerle ayakkabıları karıştıracak kadar dalgın, kendi kendine konuşacak kadar iç dünyasıyla barışık, insanların kusurlarını görüp onları incitmeden söyleyecek kadar hassas… Bu özellikler, çocuklara şu önemli mesajı veriyor: Farklı olmak bir eksiklik değil, bir zenginliktir. Hatta bazen insanı değerli kılan şey, tam da bu farklılıktır.

Hikâyede sık sık karşılaştığımız bir diğer önemli tema ise “görünene aldanmamak”. Pabuççu Bilge’nin dilinden dökülen “Hiçbir şey görünenden ibaret değildir” düşüncesi, kitabın omurgasını oluşturuyor. Bugün çocukların en çok ihtiyaç duyduğu becerilerden biri de budur: Yargılamadan önce anlamaya çalışmak. Bir davranışın arkasındaki duyguyu fark etmek. Bir insanın dış görünüşüne değil, iç dünyasına kulak verebilmek. Bu kitap, işte tam da bu bakış açısını kazandırmayı hedefliyor.

Aynı zamanda kitap, modern hayatın hızlı temposuna da ince bir eleştiri getiriyor. Sürekli bir yerlere yetişmeye çalışan, kendini zorlayan, mükemmel olmaya çabalayan insanların hikâyeleri, Pabuççu Bilge’nin dükkânında birer birer çözülüyor. Çünkü Bilge’nin dünyasında mükemmellik diye bir şey yoktur. “O an orada olmak” vardır, “yeterince iyi olmak” vardır, “kendin olmak” vardır. Bu yönüyle kitap, çocuklara olduğu kadar ebeveynlere de dokunan bir metin sunuyor.

Keyifli okumalar dilerim.